We brengen 90% van onze tijd door in gebouwen, dit onderstreept de sleutelrol van gebouwen in ons leven. Deze gebouwen en de bouw ervan zijn ook verantwoordelijk voor meer dan een derde van het uiteindelijke wereldwijde energieverbruik en bijna 40% van de totale directe en indirecte CO2-uitstoot. Dat betekent dat het koolstofvrij maken van gebouwen en het verbeteren van hun energie-efficiëntie essentieel is om de toename van emissies te beperken en te voldoen aan de Overeenkomst van Parijs.
Stappen voor het koolstofvrij maken van gebouwen
Aangezien naar verwachting ruwweg tweederde van het huidige gebouwenbestand in 2050 nog in gebruik zal zijn (Architecture2030), is het verhogen van het renovatietempo van bestaande gebouwen een prioriteit. Tegelijkertijd moeten ook de normen voor nieuwe gebouwen - en de bouw ervan - omhoog. De verwachte groei van de bouwsector in deze periode maakt het des te dringender om actie te ondernemen (UNEP).
Alle gebouwen wereldwijd zijn samen verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van het eindverbruik van energie. 80% van de energie die in gebouwen wordt gebruikt, kan worden toegeschreven aan verwarming en koeling, die nog steeds voornamelijk op fossiele brandstoffen is gebaseerd. Door eenvoudigweg de verwarmings-, ventilatie- en airconditioningsystemen te optimaliseren, kunnen we een gemiddelde energiebesparing van 30% realiseren met een terugverdientijd van slechts twee tot vier jaar. Stadsverwarmingnetwerken kunnen hierbij een sleutelrol spelen door een groter aandeel hernieuwbare energiecapaciteit te integreren en opslagoplossingen te bieden om pieken in de vraag op te vangen.
De bouwsector biedt ons niet alleen een zeer kosteneffectief platform om de uitstoot van broeikasgassen aanzienlijk te verminderen, maar kan ook een belangrijke bron van werkgelegenheid zijn. Het IEA schat dat er tussen de 9 en 30 banen kunnen worden gecreëerd voor elk miljoen dollar dat wordt geïnvesteerd in energie-efficiëntiemaatregelen in de bouwsector. Dat is het hoogste potentieel in de hele energiesector. En dit zijn lokaal gecreëerde banen die kunnen dienen om lokale gemeenschappen en bredere economische activiteit te stimuleren.
De toename van energiearmoede over de hele wereld is een zorgwekkend fenomeen, met bijvoorbeeld naar schatting 30 miljoen mensen in Europa (CEB), die worstelen om hun huis te verwarmen.
Het stroomlijnen van de inzet van slimme technologieën en andere energie-efficiënte producten en diensten zal leiden tot een optimaler gebruik van energie, waardoor huishoudens een groot bedrag op hun eindrekening kunnen besparen. Zo zou in Europa jaarlijks maar liefst 67 miljard euro kunnen worden bespaard op de energierekening.
Energie-efficiëntere gebouwen betekenen ook gezondere lokale gemeenschappen en steden. Meer comfort en een betere luchtkwaliteit binnenshuis leiden tot minder ziektes en medische kosten. Dit verhoogt de algehele productiviteit en het comfortniveau van de samenleving met minder mensen die medisch verlof nodig hebben.
We beschikken over bewezen technologieën om de efficiëntie van gebouwen te verhogen en de systemen erin efficiënter te maken. Maar vaak wordt zelfs het laaghangende fruit niet benut. Dat moet snel veranderen om al het potentieel te benutten.
Eén manier om dat te doen is door middel van gefaseerde renovaties, die een kosteneffectieve aanpak bieden voor het integreren van energie-efficiënte oplossingen in renovatieplannen. Het faciliteren van gefaseerde renovaties maakt een flexibelere aanpak mogelijk met nog steeds als einddoel: het koolstofvrij maken van het gebouw.
We moeten slimmer omgaan met onze energie en digitalisering is een van de belangrijkste drijfveren om de energieproductie, het energieverbruik en de integratiekant van energie te optimaliseren. Automatiserings- en regelsystemen voor gebouwen kunnen vraagrespons, verbruiksvoorspelling, energieopslag en het beheer van gedistribueerde energie van hernieuwbare bronnen integreren en optimaliseren, waardoor ze een kritieke energie-infrastructuur vormen voor het gebied eromheen.
Het stelt gebruikers van gebouwen ook in staat om hun omgeving beter te begrijpen, hun energieverbruik proactief te beheren en een gezonde, comfortabele en productieve leefomgeving te handhaven, aangepast aan hun wensen.
Een gebouw is niet zomaar een gebouw. Het is een kritieke infrastructuur voor het hele energiesysteem en om de efficiëntie van dat systeem te optimaliseren hebben we integratie nodig. Dat betekent de integratie van verwarmings- en koelingsbronnen op buurtniveau en het aanmoedigen, en waar nodig verplichten, van netwerkgebaseerde verwarmings- en koelsystemen die hernieuwbare energie en afvalwarmte van bijvoorbeeld datacenters, supermarkten en afvalwaterzuiveringsinstallaties integreren.
Door energie-efficiëntie te combineren met sectorintegratie zorgen we voor een optimalisatie van hulpbronnen.